Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал ба байгуулагын гол зуршил

Байгууллагуудад гарч буй үйлдвэрлэлийн ослын суурь шалтгаануудын нэг бол хувь хүний буруутай үйл ажиллагаа болон дадал зуршлаас үүссэн байдаг. Байгууллага бүрт тулгардаг нэг асуудал бол үүнийг хэрхэн шийдвэрлэхийг тодорхойлохын тулд нэлээд хүч, хөдөлмөр зарцуулдагт оршино. Ажилчдын ажлаа хийж буй тогтсон арга барил нь байгууллагын гол зуршил болж хэвшсэн байдаг. Ажилчид ажлын байранд өдөр бүр давтан хийдэг зөв болон буруу үйлдлүүд нь зуршил болон тогтдог. Байгууллагын гол зуршлыг олж мэдсэнээр маш олон асуудлыг шийдэж болно.

Кейс судалгаа

Би Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал эрүүл ахуйн нийт ажилтны сургалтыг хууль эрх зүйн болон бусад чухал сэдвүүдийн хүрээнд хичээл заахаас гадна ажилчдыг төлөвшүүлэх зорилгоор хандлага, төлөвшил, зуршлын талаар мөн хичээл бэлтгэн ордог.Сургалт хийж байх хугацаандаа маш олон байгууллагын ажилтнуудаас байгууллагын гол зуршил болон хувь хүний хийдэг буруу, зөв зуршил, хандлагын талаар ярилцан зөвлөмж өгдөг байлаа. Тэдгээр хүмүүст байдаг нийтлэг буруу зуршил бол тамхи татах зуршил юм. Би ихэвчлэн анх хэрхэн тамхи татаж эхэлсэн тухай нь асуудаг байсан юм. Хүмүүс энэ тохиолдолд тодорхой шалтгааны улмаас сэдэл аван татаж эхэлсэн байдаг бөгөөд тамхи татах зан үйл нь давтамжит үйлдлийн үр дүнд зуршил болон тогтсон тухайгаа ярьдаг байлаа. Үүгээр дамжуулан зуршлыг тайлбарладаг юм.

Жишээ :

Нэгэн үйлдвэрт сургалт хийж байхдаа зуршлын тухай ажилчидтай ярилцаж байв. Тухайн үед нэгэн ажилтан цэрэгт байхдаа анх тамхи татаж эхэлсэн гэж хэлэв.

Яагаад татаж эхэлсэн бэ? гэж асуухад, Тэр үед цэрэгт алба хааж байсан нөхөдтэйгээ нууцаар хааяа нэг тамхи татах нь их сайхан санагддаг байсан гэж хариулсан. Тэгээд цэргээс ирснээс хойш сэтгэл санаа хямарсан, ганцаараа байх тийм үедээ татахаар сэтгэл амраад ирдэг байсан. Тэгээд хэсэг хугацааны дараа нэг мэдэхэд байнга татдаг болсон гэж хариулсан юм.

Тэгвэл хэрхэн зуршлыг бий болгох вэ?

Зуршил тогтоох үндсэн бүтэц бол сэдэл-давтамжит үйлдэл-үр дүн гэж тодорхойлж болно.

• • •

ХАБЭА ба дадал зуршил

Тодорхойлолтоор бол аюулгүй байдлын мэргэжилтнүүд эрсдэлд өртөх хяналтыг хариуцдаг. Үүний үр дүнд тэд ажилчдын эрсдэлд өртөх эрсдэлийг хязгаарлах зорилготой журам, инженерийн шийдэл, бусад хяналтыг бий болгоход хүчин чармайлтаа төвлөрүүлэх хандлагатай байдаг. Гэтэл хүн бүр нэгэн хэвийн байх боломжгүй бөгөөд дүрэм, журмыг нэг бүрчлэн бүгд дагаж ажиллахгүй байх тохиолдол байдаг.

Ажилчдын зан төлөвт янз бүрийн хүчин зүйл нөлөөлдөг бөгөөд эдгээрийн зарим нь аюулгүй байдлын систем дэх хүмүүсийн гүйцэтгэлд сөргөөр нөлөөлдөг. Аюулгүй байдлын систем хэчнээн хатуу байсан ч хүний ​​зан авирт шууд нөлөөлж чаддаггүй. Илүү олон дүрэм, журам нь зан үйлийн хэлбэлзлээс урьдчилан сэргийлэхгүй, учир нь эдгээр дүрмийг дагаж мөрдөхийн тулд ажилчид 100% оновчтой оролцогч байх ёстой, гэхдээ тийм боломж хязгаарлагдмал байдаг.

Аюулгүй байдлын дадал зуршлын үүрэг

ХАБЭА-н мэргэжилтнүүд илүү тогтвортой, аюулгүй зан үйлийг хэрхэн дэмжих вэ? Хамгийн гол нь аюулгүй байдлын чухал дадал зуршлыг хөгжүүлэх, бэхжүүлэхэд анхаарлаа хандуулах явдал юм. Дадал зуршил нь тархины тогтолцооны чухал хэсэг юм. Тэд хувь хүмүүст алхам тутамд жижиг шийдвэр гаргах шаардлагагүйгээр ердийн зан үйлийг гүйцэтгэх боломжийг олгодог. Дадал зуршил нь хүний ​​зан үйлийн 40 орчим хувийг бүрдүүлдэг болохыг судалгаагаар тогтоожээ (Society for Personality and Social Psychology, 2014). Гэхдээ ажлын байраа эмх цэгцтэй, ээлж эхлэх үед нэг бүрийн хамгаалах хэрэгсэл өмсөхөөс эхлээд дадал зуршил нь аюулгүй байдлын зан үйлд хэрхэн нөлөөлдгийг ойлгоход хэцүү биш юм.

Өдөр тутмын олон үйлдлүүдийг давтан хийдэг, учир нь идэвхтэй анхаарч үзэх шаардлагатай асуудлуудад оюун ухааны нөөцийг хадгалахад тусалдаг. Гэхдээ энэ нь бас сул талуудтай. Хамгийн гол нь дадал зуршил хүмүүсийг ажлын байранд хийж буй үйлдлээ анхаарах ёстой үед ч автоматаар үйлдэл хийхэд хүргэдэг. Жишээлбэл, нэгэн хэвийн үйлдлийг байнга давтсанаар тухайн үйлдлийг бодохгүйгээр шууд үйлддэг . Дадал зуршлаас ангижрах боломжтой, гэхдээ үүнийг хийхэд анхаарлаа төвлөрүүлэх шаардлагатай байдаг бөгөөд хүмүүс нэг дор хэдхэн үйлдэлд анхаарлаа зэрэг төвлөрүүлж чаддаг.

Ихэнх ажлын орчин нь ажилчдын аюулгүй байдалд анхаарлаа төвлөрүүлэхэд саад учруулах зүйлээр дүүрэн байдаг учир ХАБЭА-н ажилтнуудын хувьд онцгой бэрхшээл болдог. Бараг бүх үйлдвэрүүдэд нэг сөрөг хүчин зүйл давамгайлдаг тул аюулгүй зан үйлд анхаарлаа төвлөрүүлэх чадварыг багасгаж байгаа юм. Энэ бол стресс.

Стресс нь янз бүрийн хэлбэрээр илэрч болно. Жишээлбэл, ядрах нь бие махбодийн стрессийн нэг хэлбэр ба ядарсан үед анхаарлаа төвлөрүүлэхэд хэцүү. Яарах, бухимдах үед анхаарал төвлөрөх чадвар буурдаг. Өмнөд Калифорнийн Их Сургуулийн судалгаагаар (2013) судлаачид стрессийн үед хүмүүс дадал зуршилдаа буцаж орох хандлагатай байдаг болохыг тогтоожээ.

Дадал зуршил нь хүнийг ​​олон хүчин зүйлтэй тэмцэхэд саад болдог. Хэрэв тухайн ажлын талбарт ажилчид яарсан, бухимдсан, ядарсан үедээ бэртэж гэмтэж байвал тухайн байгууллагын ХАБЭА-н баг хүний ​​хүчин зүйлийн сургалтыг тогтмол зохион байгуулах нь зүйтэй. ХАБЭА-н баг нь хүмүүст анхаарлаа төвлөрүүлж, хувийн аюулгүй байдлын ур чадварыг нэмэгдүүлэх сургалт хийсэн ч хүмүүсийн анхаарал төвлөрөлтийг 100% хянаж чадахгүй. Энд сайн зуршил тусалдаг.

Шинэ зуршил бий болгох

Олон хүн дадал зуршлыг сөрөг (жишээ нь, хэт идэх, хумсаа хазах, тамхи татах г.м) гэж боддог ч зуршил нь бас эерэг байж болно. Жишээлбэл, орой бүр машины түлхүүрийг нэг газар үлдээж хэвшсэнээр маргааш өглөө ажилдаа явахаасаа өмнө түлхүүрээ хайх шаардлагагүй болдог. Ачааны машинаас буух бүрдээ дуулга өмсөх нь нэг бүрийн хамгаалах хэрэгслээ өмсөөд хэвшчихсэн байгааг илэрхийлдэг.

Аюулгүй байдлын хүрээнд ажилчдын зан үйлийн суурь үзүүлэлтийг сайжруулах нь тэднийг эрсдэлд өртөх магадлалыг бууруулна. Өдөр тутмын зан үйлийг хэр их дадал зуршил удирдаж байгааг харгалзан аюулгүй зан үйлийг тогтвортой сайжруулах гол түлхүүр нь илүү сайн зуршлыг бий болгох явдал мөн. Гэхдээ энэ нь нэг өдрийн сургалтаар бий болохгүй.

Шинэ зуршил бий болгоход 21 хоног шаардлагатай гэсэн нийтлэг итгэл үнэмшил байдаг. Харамсалтай нь энэ нь тийм ч хялбар зүйл биш. Дараагийн судалгаагаар зуршил бий болгох дундаж хугацаа 66 хоног байдгийг баталсан (Lally, van Jaarsveld, Potts, et al., 2010). Гэхдээ зуршил тогтоох хугацаа нь ямар зуршил тогтоохоос шалтгаалж хугацаа нь харилцан адилгүй байдаг.

Хамгийн бага гэдэг үг чухал. Энэ зан үйл бидний тархинд суурьшихаас өмнө шинэ зан үйлийг бэхжүүлэхэд удаан хугацаа шаардагдана. Муу зуршлаас ангижрах хамгийн сайн арга бол түүнийг шинээр солих явдал. Физиологийн хувьд зуршил нь тархи дагаж мөрддөг замын зурагтай адил юм. Хүн нэг зуршлаа нөгөө дадал зуршлаар солих үед тархи нь хуучин зуршлыг бүрдүүлдэг мэдрэлийн замуудыг дахин холбож, нэг зуршлыг нөгөө зуршлаар сольдог. (Power of Habit Duhigg, 2012).

Дадал зуршлаа өөрчлөхийн тулд тусгай арга барилыг хэрэгжүүлэхээс гадна ХАБЭА-н баг ажилчдын гол зуршлыг олж тогтоох нь чухал. Дундаж хүн шинэ зуршилтай болоход ердөө 10 долоо хоногоос бага хугацаа шаардагддаг ба цөөн тооны ажилчид илүү урт хугацаа шаардагддаг тул ямар ч график дүрслэл эсвэл цочирдуулсан түүх тэдний зан төлөвт шинэ хэвшил бий болгоход шаардагдах урт хугацааны туршид тогтвортой нөлөө үзүүлэхгүй. .

Ослын зураг, дүрс бичлэг үзүүлэх айлгах тактикаас эхлээд анхааруулга өгөх нь зан авирыг засч залруулах боловч шинэ зуршил үүсэхээс өмнө үр нөлөө нь арилах болно. Эерэг сэтгэлгээ нь хүмүүсийн хувийн ур чадварыг дээшлүүлдэг. (Fredrickson, Cohn, Coffey, et al., 2008) Урам зориг, дэмжлэгт суурилсан арга барилыг хэрэгжүүлдэг удирдагчид илүү сайн зуршил төлөвшүүлэхэд түлхэц болох магадлалтай.

Аюулгүй байдлын олон хүчин чармайлт нь ажилчдыг аюулд өртөхийг хянах замаар хамгаалах үндсэн хэрэгцээг тойрон эргэлддэг. Компаниудад ажилчдыг машин техниктэй харьцах, аюулаас урьдчилан сэргийлэх, тэмдэг, тэмдэглэгээ байршуулах суурилуулахад маш их ач холбогдол өгдөг. Гэвч ажилчдын өдөр бүр ажлын байрандаа авчирдаг олон төрлийн аюултай зуршлыг зөв тохируулахад харьцангуй бага анхаарал хандуулдаг.

Дараагийн алхмууд

Дадал зуршлын талаарх судалгаа улам хөгжиж байна. Зан төлөвийг өөрчлөхийн тулд дадал зуршлыг өөрчлөх ёстой гэдэг нь судалгаагаар батлагдсаар байна. Ажилчид нэг бүрийн хамгаалах хэрэгсэл өмсөхөө мартах, буруу өргөх арга барилаас болж нурууны ачаалал нэмэгдэх өвчлөл үүсэх зэрэг ямар ч зан авирыг анхаарч үзэх нь дадал зуршлыг сайжруулах шийдлийн нэг хэсэг юм. Хүн бүр дуулга өмсөж, өргөхдөө өвдөг дээрээ бөхийх үндсэн ур чадвартай байдаг. Тэднийг эдгээр зан үйлийг хэвшүүлэхэд нь тусалдаг тогтсон хэв маяг дутагдалтай байна.

Илүү сайн зуршлыг, ялангуяа шинэ зуршлыг бий болгоход удаан хугацаа шаардагддаг. Аюулгүй байдлын баг болон ажилчдаас тэвчээр, хөдөлмөр шаардагдах боловч хүчин чармайлт нь үнэ цэнэтэй юм. Илүү сайн зуршлыг бий болгох арга хэрэгслээр хангах, үүнд ажиллахад хангалттай цаг гаргах, ахиц дэвшилд дүн шинжилгээ хийх зорилгоор тогтмол үзлэг хийх зэрэг нь ажилчдыг зөв дадал зуршилтай байлгахад тусална. Түүнчлэн, ухамсартай эерэг хандлага нь дадал зуршлыг бий болгоход чухал үүрэг гүйцэтгэдэг тул ХАБЭА-н ажилтнууд ажилчдыг буруу дадал зуршилтай гэж шийтгэхийн оронд сайн зан үйлийг эерэгээр дэмжих ёстой.

Хүсэл эрмэлзэл нь хүмүүст зуршлаа сайжруулахад тусалдаг. Хэрэв ажилчид өөрсдийн зан үйлийг аюулгүй гэж бодож байвал дадал зуршлаа сайжруулах хэрэгтэй гэдэгт эргэлзэж магадгүй. Зохиогчийн туршлага дээр үндэслэн хамгийн үр дүнтэй сэдэл нь ажилчдын амьдралаас үүдэлтэй байдаг.

Ажилтан бүр харилцан адилгүй хурдацтай ахиц дэвшил гаргах болно. ХАБЭА-н баг нь тууштай, өөдрөг байж, зорилгодоо зогсолтгүй тэмүүлснээр ажилчдыг хамгийн чухал зүйл болох өдөр тутмын зуршилд нь нөлөөлж бэртэл гэмтлээс үр дүнтэй хамгаалж чадна.

• • •

“Морины тах унаснаар морины туурай гэмтэв

Морины туурай гэмтсэнээр морины амь эрстэв

Морины амь эртсэнээр морьтон баатар эрстэв

Морьтон баатар эрстэнээр дайнд ялагдал хүлээв

Дайнд ялагдал хүлээснээр улс гүрэн мөхөв”

Бенжамын Франклин

Ямар ч зүйлийн суурь шалтгааныг ололгүйгээр асуудлыг шийдэж чадахгүй. Байгууллагын зуршил бол урт хугацаанд бий болсон ажилчдын нийтлэг зан үйл. Тогтолцоонд алдаа гарсан бол байгууллагын гол зуршлаас эхлэх хэрэгтэй.

Сэтгэл судлаач Б.Ф Скиннерийн “Хархны туршилт”

Энэ туршилтын үр дүнд зан үйл болон зуршил нь бидний бүх төрлийн үйлдэл хөдөлгөөнийг удирдах боломжтой. Дасан зохицсон үйл хөдөлгөөн бол өмнө нь давтагдаж байсан эсвэл шийтгүүлж, урамшуулж байсан нөхцөлөөс үүдэлтэй гэж ойлгож болно. Аливаа зан үйлийг давтан хийж түүний үр дүнд хийх зан үйлийг бэхжүүлэлт гэнэ. Хүн эсвэл амьтан урамшуулал ба шийтгэлийн нөлөөнөөс суралцах зан үйлийг оперант нөхцөлт үйлдэл гэнэ.

Оперант нөхцөлд үйлдлийг дараах 4 төрөлд хуваадаг.

1.     Эерэг бэхжүүлэлт эерэг нөхцөлөөр үүсэх зан үйлийн давтан үйлдэх магадлал өсөж хэвшсэн буюу бэхэжсэн зан үйлтэй болно.

2.     Сөрөг бэхжүүлэлт хүсээгүй буюу сөрөг нөхцөлөөр аливаа зан үйлийг зогсоох эсвэл түүнээс зугтах байдлаар бэхжих зан үйл

3.     Шийтгэл хүсээгүй буюу сөрөг нөхцөлөөр зан үйлийн давталт багасгах, сулруулах боломжтой

4.     Арилгах эерэг болон сөрөг нөхцөлийн аль нь ч хэрэгжихгүй байгаа тохиолдолд зан үйл суларна.

Туршилт

Туршилтанд нэгэн өлсгөлөн хархыг хайрцаганд хийв. Харах хөшүүргийг дарах эсвэл дээр нь гарах болгонд хайрцагны гадна талаас хоол орж ирдэг байж. Харх тун удалгүй хөшүүргийг дарж хоол олж болохыг сурчээ. Энэ нь эерэг бэхжүүлэлтээс сурсан зан үйл юм. Дараагийн удаа хархны хөл дор бага зэргийн цахилгаан гүйдэл байрлуулав. Улмаар харх хөдөлгөх болгонд цахилгаан гүйдэл өвтгөх болно. Гэвч харх хөшүүргийг дарах эсвэл түүн дээр гарвал цахилгаан гүйдэл ажиллахгүй. Эл үйл явц үйл явдал дахин давтагдвал харх цахилгаан гүйдэлд цохиулахгүйн тулд хөшүүргийг дарах ёстой гэдгийг сурна. Энэ бол хүсээгүй эсвэл түүнээс зугтах байдлаар суралцсан зан үйл учир үүнийг сөрөг бэхжүүлэлт гэж үзнэ. Дараагийн удаа харх хөшүүргэн дээр гарч ирэх болгонд түүнд цахилгаан гүйдэл цохиулна. Эл үйл явц нь давтагдвал хөшүүргийг хөдөлгөж хоол олж суралцсан зан үйл нь аажим аажмаар суларна. Энэ бол шийтгэлийн жишээ юм.

Харин харханд хоол эсвэл цахилгаан гүйдэл зэрэг ямарч өдөөгч өгөхгүй тохиолдолд харх эерэг болон сөрөг нөхцөлтэй холбоотой үйлдлийг сурахгүй. Иймд хэвшсэн зан үйл бага багаар суларна.

Байгууллагын гол зуршлыг олж илрүүлэн зөв зуршил тогтоох нь ажилчдын зан үйл төлөвшлийг сургаж дадлагажуулах, ажил хийх шаардлагатай болно.

Үүнийг хийхийн тулд эдгээр аргуудыг зөв ашиглах боломжтой. Гэвч үр дүн нь урт хугацаанд гарах тул сахилга бат, шаргуу хөдөлмөр шаардлагатай. Урамшуулал, шийтгэл нь аливаа журмыг мөрдүүлэхэд сэдэлжүүлэх дохио юм. Аливаа ажлыг хийхэд хувь хүний хичээл зүтгэл, сахилга бат шаардлагатай. Сахилга батгүйгээр шаргуу хөдөлмөрлөх нь цоорхой хувинг дүүргэхтэй адил. Сахилга бат байхгүй бол байгууллагад дүрэм, журмыг тогтоож мөрдүүлж чадахгүй.

Эх сурвалж: Аюулгүй байдлын дасгалжуулагч номноос